Ta strona używa cookie. Korzystając z niej wyrażasz zgodę na ich używanie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.
Akceptuję

Loading...


Szukaj Menu
A A A wysoki kontrast: A A

Portal Promocji Eksportu



Chorwacki elementarz

Wyślij Drukuj Pobierz dodał: Dorota Kazimierczak | 2015-06-17 14:56:03
chorwacja, zagrzeb, ludność

Chorwacja to jedna z najstarszych państwowości Słowian, ale obecna republika należy do najmłodszych europejskich państw.

 

 

 

 

Chorwacja jest ponad pięciokrotnie mniejsza niż Polska - jej powierzchnia wynosi 56,6 tys. km kw. Za to linia brzegowa ma ponad 5800 kilometrów. Chorwacja graniczy ze Słowenią (659,1 km), Węgrami (355,2 km), Serbią (325,8 km), Bośnią i Hercegowiną (1010,9 km), Czarnogórą (19,5 km) oraz Włochami (granica morska). Stolicą kraju jest Zagrzeb.

 

Widok na Dubrownik /foto: PAP/

 

Zgodnie ze spisem powszechnym z 2011 roku w Chorwacji mieszka 4 mln 284 tys. 889 osób. Mniejszości narodowe stanowią 9,58 proc. populacji; w tym 4,36 proc. - Serbowie, Bośniacy (0,73 proc.), Włosi (0,42 proc.), Albańczycy (0,41 proc.), Romowie (0,40 proc.), Węgrzy (0,33 proc.), Słoweńcy (0,25 proc.), Czesi (0,22 proc.), Słowacy i Czarnogórcy (po 0,11 proc.).

Warto zaznaczyć, że podczas ostatniego spisu ludności 672 osób zadeklarowało narodowość polską. Najwięcej członków polskiej mniejszości narodowej, 166 osób, mieszka w Zagrzebiu, 85 osób w województwie splitsko-dalmatyńskim, 74 osoby w primorsko-goranskim, 60 osób w istarskim oraz po 30 do 40 osób w pozostałych województwach Chorwacji.

 

Żródło: Bank Światowy

 

Językiem urzędowym jest chorwacki, a w pisowni stosowany jest alfabet łaciński. Specyficzne litery, które nieraz nastręczają problemów Polakom, to č (cz), dž (dż), đ (dź), š (sz), ž (ż).

Obowiązującą walutą jest kuna (HRK) a 1 kuna = 100 lip. W obiegu są banknoty o wartości: 10, 20, 50, 100, 200, 500, 1000 kun. Monety mają wartość: 1, 2, 5, 10, 20, 50 lip oraz 1, 2, 5 kun. Chorwacki Bank Narodowy (HNB) emituje kunę od 1995 roku. Chorwacka kuna nie jest powiązana stałym parytetem z żadną walutą światową i jej kurs ustala rynek walutowy. W praktyce jednak gospodarka Chorwacji jest powiązana z euro - znaczna część zarówno kredytów, jak i należności obywateli i przedsiębiorstw wyrażonych jest we wspolnej walucie. Aby utrzymać stabilność waluty krajowej, HNB interweniuje na rynku walutowym. Ustala, w oparciu o warunki rynkowe, kurs średni kuny wobec euro, a w konsekwencji – do innych walut.

W Chorwacji powszechnie akceptowane są karty płatnicze i kredytowe (American Express, Diners Club, Eurocard, Mastercard, Visa). Walutę można wymieniać w bankach lub w licznych kantorach (mjenjačnica). Różnice kursów walut w bankach i kantorach są niewielkie.

W Chorwacji obowiązuje metryczny system miar i wag.

 

 

Wojna 1991-1995

 

Pisząc o Chorwacji nie sposób nie wspomnieć o wojnie 1991-1995. Jej przyczyną było odrzucenie przez ludność serbską wyników referendum odłączającego Chorwację od Jugosławii.
W roku 1991 Serbowie zamieszkujący Krajinę, region położony wzdłuż południowo-wschodniej oraz wschodniej granicy kraju, proklamowali powstanie niepodległej Republiki Serbskiej Krajiny. Nie została ona jednak uznana przez społeczność międzynarodową. Porozumienie zawarte w 1992 przez Chorwację oraz Serbię spowodowało chwilowe wstrzymanie wymiany ognia, jednakże eskalacja konfliktu w pobliskiej Bośni na nowo wznieciła wojnę. We wrześniu 1993 roku na terytorium serbskiej Krajiny wkroczyły wojska chorwackie. W latach 1993-1995 chorwacka armia przeprowadziła szereg akcji militarnych, podczas których opanowała zarówno terytorium serbskiej Krajiny, jak i wschodniej Slawonii.

Po rozpadzie Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii 25 czerwca 1991 roku parlament Chorwacji ogłosił suwerenność. Decyzję poprzedziło referendum, w którym większość obywateli opowiedziała się za odłączeniem od Jugosławii. Kilka miesięcy później, czyli 15 stycznia 1992 roku, państwa Wspólnoty Europejskiej oficjalnie uznały Republikę Chorwacji. Rząd polski zrobił to 21 stycznia 1992 roku. Ambasada RP w Zagrzebiu działa od 9 kwietnia 1992 roku.

Po zakończeniu wojny rząd Chorwacji podjął działania w kierunku poprawy stosunków z krajami sąsiedzkimi, zwłaszcza z Serbią. W sierpniu 1996 r. zawarto umowę o normalizacji stosunków, a pełne stosunki dyplomatyczne ustanowiono we wrześniu 1996 r. Rozwiązano długotrwały spór o granice i w styczniu 2004 roku podpisano umowę o wolnym handlu, która weszła w życie w lipcu 2004 roku.

Republika Chorwacji uznała Czarnogórę jako niezawisłe państwo i nawiązała z nią stosunki dyplomatyczne w lipcu 2006 r. Stosunki ze Słowenią są poprawne, chociaż zakłócane sporami związanymi z ustaleniem granicy na morzu oraz pojedynczych spornych punktów na granicy lądowej. Stosunki z Bośnią i Hercegowiną są dobre; kraj ten jest przez Chorwację wspierany w procesie budowy swojej państwowości i jest jednym z największych partnerów handlowych Chorwacji. Z Węgrami Chorwacja ma dobre stosunki. Ich rozwijaniu sprzyjała pomoc i wsparcie, jakiego strona węgierska udzieliła Chorwacji w jej europejskiej i transatlantyckiej integracji.

 

 

Chorwackie wybrzeże /foto:PAP/

 

Wymiar sprawiedliwości

 

Władzę sądowniczą w Chorwacji sprawują niezawisłe sądy. Na straży stosowania prawa i równości wszystkich obywateli wobec prawa stoi Sąd Najwyższy. Sędziowie Sądu Najwyższego wybierani są przez Krajową Radę Sądowniczą. Funkcję można pełnić dożywotnio.

Prezes Sądu Najwyższego wybierany jest - na wniosek prezydenta - przez parlament na kadencję czteroletnią. O zgodności stanowionego prawa z Konstytucją orzeka Trybunał Konstytucyjny. Orzeka on również o legalności działań partii politycznych, jak i o ważności wyborów i referendów. Parlament wybiera 13 sędziów Trybunału Konstytucyjnego na ośmioletnie kadencje. Kadencja prezesa trwa cztery lata.

 

 

 

Najważniejszym organem w sądownictwie gospodarczym jest Naczelny Sąd Gospodarczy, powstały w 1954 r., jego siedziba znajduje się w Zagrzebiu. Oddziały Sądu znajdują się w 12 miastach wojewódzkich Chorwacji i pokrywają terytorium całego kraju. W strukturach Chorwackiej Izby Gospodarczej istnieje Sąd Arbitrażowy, zajmujący się również arbitrażem międzynarodowym, Sąd Honorowy oraz Centrum Pojednawcze. W najbliższym czasie przewidywana jest reforma systemu sądowniczego.

 

Chorwacja w międzynarodowych organizacjach

 

Od października 1996 roku Chorwacja jest członkiem Rady Europy. W listopadzie 2000 została również pełnoprawnym członkiem WTO, a w listopadzie 2001 r. parlament ratyfikował Umowę o stabilizacji i stowarzyszeniu z Unią Europejską. Długotrwały proces negocjacji akcesyjnych zbliżających Chorwację do pełnoprawnego członkostwa w UE zakończył się w czerwcu 2011 r., a w grudniu Chorwacja podpisała traktat akcesyjny do UE. Oficjalnie członkiem UE, Republika Chorwacji została 1 lipca 2013 roku.

 

 

W 2000 roku Republika Chorwacji rozpoczęła proces stowarzyszeniowy z NATO, dołączając do programu „Partnerstwo dla pokoju”. Po trwających osiem lat przygotowaniach, na szczycie w Bukareszcie w 2008 roku, Chorwacja dostała zaproszenie do członkostwa w Pakcie Północnoatlantyckim. Ratyfikację zakończono 1 kwietnia 2009 roku, kiedy to Chorwacja stała się pełnoprawnym członkiem NATO.

Chorwacja jest również członkiem Organizacji Narodów Zjednoczonych oraz wielu organizacji międzynarodowych, w tym organizacji systemu ONZ:  UNCTAD, UNESCO, UNIDO, WHO, FAO, ILO, CEFTA, EBRD i IBRD, IDA, IFAD, IFC, IMF, IADB, IAEA, ISO, MIGA, Intelsat, Interpol i inne.

 

Ważne linki:

 

Ministerstwo Nauki, Edukacji i Sportu http://public.mzos.hr/Default.aspx

Ministerstwo Obrony http://www.morh.hr/hr

Ministerstwo Zdrowia http://www.zdravlje.hr

 

Administracja gospodarcza

Samorządy gospodarcze

 

Oficjalne strony o charakterze ekonomicznym